درآمدی بر تأثیر مؤلفه‌‌های فرهنگ اسلامی بر تصمیم‌‌گیری

نویسنده

استادیار دانشگاه الزهرا (س)

چکیده

عوامل مؤثر در تصمیم‌‌گیری، که غالباً عوامل شخصیتی متأثر از فرهنگ‌ها و خرده‌‌فرهنگ‌های حاکم بر زندگی فرد است، مانند داشتن مرکز کنترل درونی یا مرکز کنترل بیرونی، ابهام‌‌پذیری یا ابهام‌‌گریزی و مقایسه آن با اعتقاد به جبر یا اختیار و تأثیر این ویژگی‌ها و باورها بر شخصیت فرد، نشانگر آن است که این باورها، موجب می‌‌شود که افراد ویژگی‌های شخصیتی متفاوتی داشته باشند. گروهی فعال برخی منفعل، عده‌‌ای علاقه‌‌مند به کشف مسئله و حل آن و تغییر وضع موجود به وضع مطلوب و برخی بی‌‌علاقه باشند. پاره‌‌ای از افراد برای ایجاد تغییر قادر به اخذ تصمیم و گروهی در انجام این امر ناتوان‌‌اند. در ادامه، با ارائه یک مقایسه تطبیقی و با استناد به فرهنگ اصیل اسلامی که تبلور آن در کتاب، سنت و فرهنگ شیعی مشهود است و با موردکاوی اجمالی غزوه احد با مروری بر آیات قران کریم در این باب، نشان داده می‌‌شود که عدم جبرباوری از سویی و اتکال به امدادهای الهی و اعتقاد راسخ به آن، می‌‌تواند شیوه تصمیم‌‌گیری یک مدیر مسلمان پیرو مکتب اهل بیت(ع) را از دیگران متمایز کند و نشان دهد که مدیران با تکیه بر فرهنگ شیعی، و با توکل، اعتماد به نفس، تعقل، و بهره‌‌گیری از خرد جمعی و مشورت با خردمندان می‌‌توانند در اتخاذ تصمیمات درست توفیق یابند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An Introduction to the Effect of Islamic Culture’s Constituents on Decision-Making

نویسنده [English]

  • Seyed Ali Alavi
چکیده [English]

This article first enumerates factors affecting the decision-making, those which are mostly related to personality influenced by cultures and sub-cultures dominating the individual’s life, such as possessing internal and external control agents, believing in or shunning ambiguities, and its comparison with a belief in fatalism or free will and the effect of these beliefs and traits on the personality. It then demonstrates that these beliefs cause individuals to have different characteristics. Some are active, and some passive. Some are keen to discover problems and solve them and change the existing situation to the desired one, but some are totally uninterested. There are some who can make decisions and some who cannot.
The author has tried to make a comparative study and turn to the genuine Islamic culture as manifested in the Quran, Prophet’s tradition, and Shiite way of life, and has made a case study of Ohod battle and Quranic verses related to the issue to demonstrate the fact that by dismissing fatalism while trusting God’s blessing, a Moslem manager could be distinguished from others.
In sum, managers can make sound decisions by relying on Shiite culture, self-confidence, rational thinking, consulting the wise people and above all trusting in God.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Decision-making
  • perceptions
  • internal control center
  • Fatalism
  • Free Will
  • trust in God
  • God’s blessing

- قران کریم.

- نهج‌‌البلاغه (فیض‌‌الاسلام و شهیدی).

- آمدی (بی‌‌تا). درر الکلم. کتابفروشی حافظ.

- اتکینسونها و هیلگارد ‌‌(1371). زمینۀ روان‌‌شناسی. جلد دوم. ترجمه محمدتقی براهنی و دیگران. انتشارات رشد،‌‌ چاپ چهارم.

- الحر العاملی، الشیخ محمد بن الحسن (بی‌‌تا). وسائل الشیعه. ج16. مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث.

- رضاییان، علی (1379). مدیریت رفتار سازمانی. تهران: انتشارات سمت.

- راگونات و دیگران (1377). مدیریت تطبیقی. ترجمۀ عباس منوریان. تهران: دانشگاه آزاد اسلامی، چاپ دوم.

- گنجی، حمزه (1379). روان‌‌شناسی کار. تهران: نشر ارسباران، چاپ سوم.

- کریمی، یوسف (1347). روان‌‌شناسی اجتماعی. تهران: نشر ارسباران، چاپ چهارم.

- همو (1374). روان‌‌شناسی شخصیت. تهران: مؤسسه نشر ویرایش، چاپ اول.

- شاملو، سعید (1372). مکتبها و نظریه‌‌های روان‌‌شناسی شخصیت. تهران: انتشارات رشد، چاپ چهارم.

- صدر، محمدباقر (بی‌‌تا). انسان مسئول و تاریخ‌‌ساز (از دیدگاه قرآن). مترجم محمدمهدی فولادوند. تهران: انتشارات بنیاد قرآن.

- واقدی، محمد بن عمر (1361)، مغازی؛ تاریخ جنگ‌های پیامبر. جلد اول. ترجمۀ محمود مهدوی دامغانی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

- طباطبایی، سید محمدحسین (بی‌‌تا). تفسیر المیزان. جلد هفتم. مترجم محمدرضا صالحی کرمانی. قم: مؤسسه مطبوعاتی دارالعلم.

- طبری، محمد بن جریر (1362). تاریخ الرسل و الملوک. جلد سوم. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: انتشارات اساطیر، چاپ دوم.

- نوبختی (1353). فرق الشیعه. ترجمه محمدجواد مشکور. تهران:‌‌ بنیاد فرهنگ ایران.

 

- Efraim Turban and Jay E. Aronson (2001). Decision Support Systems and Intelligent Systems. 6th edition.Copyright, Prentice Hall, Upper Saddle River, NJ.

- Harold Koontz, Cyril O Donnell, Heinz Weihrich (1984). Management. 8 Edition.

- Robbins, Stephen P. (1991). Organizational Behavior. Fifth Edition.

- Wagner John A. & Hollenbeck John R. (1992). Management of Organization Behavior. Prentice – hall Inc.