ارائه چارچوبی مفهومی برای بررسی تأثیر شاخص های حکمرانی الکترونیکی بر توسعه انسانی پایدار

نوع مقاله: مقاله علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری دانشگاه تهران

2 استادیار دانشگاه امام حسین (ع)

چکیده

توسعۀ فناوری اطلاعات و ارتباطات در دهۀ اخیر همۀ ابعاد زندگی بشر را تحت‌تأثیر قرار داده است. حکمرانی الکترونیکی شامل استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات توسط دولت برای تحقق شاخص‌هایی نظیر پاسخ‌گویی، مسؤلیت‌پذیری، عدالت‌جویی و مانند این‌هاست که منجر به بهبود شاخص‌هایی نظیر درآمد سرانه، تولید ناخالص داخلی، توزیع درآمد، تورم، اشتغال و در نهایت بهبود زندگی بشر می‌گردد. با عنایت به این موضوع، پژوهش حاضر به تبیین چگونگی تأثیرگذاری حکمرانی الکترونیکی بر توسعۀ انسانی پایدار پرداخته است. پژوهش دارای دو مرحلۀ «‌طراحی چارچوب مفهومی» ‌و «‌اعتبارسنجی چارچوب مفهومی» ‌می‌باشد. در مرحلۀ اول، با مطالعه و تحلیل پیشینۀ موضوع، چارچوب مفهومی پژوهش، طراحی گردید؛ بنابراین ابتدا شاخص‌های توسعۀ انسانی پایدار و سپس شاخص‌های حکمرانی الکترونیکی از ادبیات موضوع استخراج و چارچوبی مفهومی ارائه شد. در مرحلۀ دوم پژوهش، اعتبار چارچوب مفهومی با نظرسنجی از خبرگان مورد بررسی قرار گرفت. بنابراین روش انجام این پژوهش کمّی و پیمایش می‌باشد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که از دیدگاه خبرگان، تمام شاخص‌های حکمرانی الکترونیکی بر تمام شاخص‌های توسعۀ انسانی پایدار تأثیرگذار است، ‌به‌جز دو مورد که تأثیر شاخص تجارت الکترونیکی بر امید به زندگی و تأثیر شاخص زیرساخت ارتباطی بر امید به زندگی تأیید نشد؛ همچنین‌ متوسط میانگین رتبه‌ها ‌نشان داد که اهمیت تأثیر شاخص سرمایۀ انسانی بر توسعۀ انسانی پایدار دارای اهمیت بیشتری از دیدگاه خبرگان بوده است.

کلیدواژه‌ها