طراحی الگوی رهبری دانشگاه اسلامی

نوع مقاله: مقاله علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری و مدیر دفتر طرح جامع دانشگاه امام صادق علیه السلام

2 استاد دانشگاه تهران

چکیده

دانشگاه‌های اسلامی بهعنوان یکی از پدیده‌هایی که از دیرباز در سطح سنتی و مدرن در بستر آموزش عالی شکل گرفته‌اند، شرایط و الزامات ویژه‌ای می‌طلبند که یکی از اصلی‌ترین آن‌ها رهبری اینگونه از دانشگاه‌هاست. این پژوهش به‌دنبال استخراج یک الگوی مفهومی جهت رهبری دانشگاه اسلامی است؛ بدین منظور از روش آمیختۀ اکتشافی استفاده شده است و بر اساس استراتژی داده‌بنیاد نوخاسته در بخش کیفی، و روش توصیفیپیمایشی در بخش کمّی، الگوی رهبری دانشگاه اسلامی استخراج گردید. جامعۀ آماری پژوهش در هر دو بخش کیفی و کمّی، صاحب‌نظران مدیریت و رهبری اسلامی با تحصیلات دانشگاهی یا با سابقۀ حضور در عرصه‌های مدیریتی دانشگاه‌ها می‌باشند که با نمونۀ ۱۹نفری، مصاحبه‌های عمیق بخش کیفی انجام پذیرفت و پس از برگزاری جلسۀ گروه کانونی و نهایی‌سازی مدل اولیه، در بخش کمّی با مراجعه به نمونۀ ۱۳نفری، اعتبار مدل مستخرج سنجیده شد. در نهایت از مجموع ۷۷۸ کد باز اولیه، ۶۴ کد انتخابی و ۹ کد نظری استخراج شد؛ لذا الگوی رهبری دانشگاه اسلامی متشکل از ۹ بُعد اسلاممداری، انگیزه‌بخشی آرمانی، آینده‌نگری و مآل‌اندیشی، تربیت‌محوری، تکلیف‌محوری هدف‌مدار، خودسازی‌مداری، عدالتمحوری، علم‌محوری و فرهنگ‌سازی ارائه گردید و ابعاد مذکور در الگوی نهایی رهبری دانشگاه اسلامی با مقوله‌های سازمان‌دهنده، شامل اصول و مبانی، اقتضائات دانشگاه اسلامی، مبانی بینشی و منشی رهبر و پیروان، و اهداف رهبری دانشگاه اسلامی سازماندهی گردید.

کلیدواژه‌ها