فرامطالعه‌ای از پژوهش‌های حوزه‌ی مدیریت اسلامی؛ مورد مطالعه پایان‌نامه‌های مقطع کارشناسی ارشد دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق (علیه السلام)

نوع مقاله: مقاله علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکدۀ معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام‌ صادق (علیه السلام)

2 کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت دولتی و سیاست‌گذاری عمومی

چکیده

یکی از مراکز دانشگاهی کشور که با مأموریت مرجعیت علمی در تدوین و تولید علوم‌انسانی اسلامی اهتمام دارد، دانشگاه امام‌صادقA است. یکی از دانشکده‌های فعال در این دانشگاه، دانشکدۀ معارف اسلامی و مدیریت است که با مرور پایان‌نامه‌های انجام‌شده در آن، می‌توان دریافت که بر اساس انتظارات برخاسته از نیازهای جامعۀ اسلامی، گسترۀ متنوعی از پژوهش‌های مدیریت اسلامی در قالب پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد در این سال‌ها انجام شده و متناسب با مشرب و رویکردهای مختلف این حوزه، روش‌شناسی‌های گوناگونی مورد استفاده قرار گرفته است. با مطالعه و بررسی این پایان‌نامه‌ها، می‌توان از روندهای موجود تصویری شفاف داشت و با استفاده از تجربیات و مسیرهای طی‌شده، از دوباره‌کاری‌ها در این حوزه اجتناب کرد؛ بر این اساس هدف پژوهش حاضر، مطالعه و شناسایی روندهای موجود در پایان‌نامه‌های حوزۀ مدیریت اسلامی در دانشکدۀ معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام‌صادقA است؛ بدین منظور در غربال اولیۀ فهرست پایان‌نامه‌هایی که از بدو تأسیس دانشکده تا شهریور۱۳۹۴ دفاع شده بودند، بر اساس پنج شاخص اسلامی‌بودن مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت ۱۴7 پایان‌نامه بررسی شدند. با استفاده از مرور ادبیات و نظرات خبرگان، محورهای روش‌شناسی، منبع‌شناسی مأخذ مورد استفاده در پژوهش، رویکردشناسی و موضوع‌شناسی پژوهشی به‌عنوان محورهای اصلی در بررسی روندها و مقایسۀ پژوهش‌ها انتخاب شد و پایان‌نامه‌های انتخاب‌شده مورد تحلیل و بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که در روش‌شناسی‌های اسلامی بیشترین رویکرد مورد استفاده در تحقیقات، رویکرد فقهی و کمترین رویکرد، سیره‌پژوهی است؛ همچنین از میان سه رویکرد اصلی در تولید علم، رویکرد تهذیب و تکمیل، بیشترین تحقیقات را به خود تخصیص داده است.

کلیدواژه‌ها