مدیریت تبلیغ و دعوتِ رسول اعظم(ص) در برخورد با اهل کتاب با تأکید بر قرآن کریم؛ مقایسه‌ای با مفهوم بازاریابی اجتماعی

نوع مقاله: مقاله علمی-پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت بازرگانی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع)

2 دانشجوی دکترای مدیریت استراتژیک، گروه مدیریت استراتژیک، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی (نویسنده مسئول)

چکیده

سیره تبلیغی پیامبر اعظم (ص) از ابعاد مختلف با دانش مدیریت، مقایسه‌پذیر و تحلیل‌پذیر است. مدیریت تبلیغی ایشان در برابر دگراندیشان و پیروان ادیان الهی دیگر، مبین اصول لازم و اساسیِ تعامل و ارتباط با اهل کتاب در سراسر جهان در عصر حاضر است؛ تا کسانی که می‌خواهند مدیریت جامعه را بر عهده گیرند ضمن برخورداری از آن شرایط، از الگوها و اسوه‌های الهی پیروی نمایند. به علاوه، مفهوم بازار‌یابی اجتماعی، داعیه ترویج و تبلیغ ایده‌ها و مفاهیم اجتماعی را دارد که به نظر می‌رسد مطالعه و بررسی این دو مقوله، دارای نکات و حساسیت‌های خاصی است. در این پژوهش، تلاش بر این است تا با استفاده از روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم، اصول حاکم بر مدیریت تبلیغ و دعوت رسول اکرم (ص) در برابر اهل کتاب، تبیین گردد. در مجموع و پس از بررسی 291 آیه اصلی و فرعی از سیاق‌های قرآن و ثبت مفاهیم و دسته‌بندی آنها ذیل مقوله‌ها، 10 اصل اساسی حاکم بر مدیریت دعوت و تبلیغِ حضرت رسول در برابر اهل کتاب به دست آمد. در نهایت و با توجه به ادبیات نظری، اصول ده‌گانه دعوت پیامبر (ص) با مفهوم بازاریابی اجتماعی مقایسه شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Preaching and Da'wah Management of Prophet Mohammad (PBUH) Vis-à-vis the People of the Scripture Based on the Holy Quran; a Comparison With Social Marketing

نویسندگان [English]

  • m b 1
  • s h 2
چکیده [English]

Preaching and Da'wah methods of Prophet Mohammad (PBUH) are compared and analyzed with the various aspects of management science. His strategies toward dissidents and adherents of other religions express the essential principles of interaction and communication with People of the Scripture around the world in this age, and those who want to govern the society should follow and comply with this divine example.
In addition, the concept of social marketing, which is one of the latest philosophies of marketing in management science, claims to enhance and promote the ideas and concepts of social development. This makes  studying and comparing these two concepts i.e. the managerial method of Prophet Mohammad (PBUH) for preaching and Da'wah and the concept of social marketing have particular importance.
This study adopts an objective research approach in the attempt to demonstrate the Quranic principles governing the managerial method of preaching of Prophet Mohammad (PBUH) in relation to the People of the Scripture. After studying 291main and secondary verses of the Quran and classifying the concepts under multiple categories, 10 principles for preaching and Da'wah of Prophet Mohammad (PBUH) were obtained.
Finally, with respect to the theoretical literature, these10 principles for preaching and Da'wah have been compared with the concept of social marketing.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Da'wah
  • preaching
  • Prophet Mohammad (PBUH)
  • people of the scripture
  • social harketing
  • social change

قرآن کریم.

خطیب، محمد (1987)، اضواء علی الإعلام فی صدر الاسلام و خصائصه، بیروت: مؤسسه الرساله.

خندان، محسن (1369)، تحلیل مفاهیم مربوط به تبلیغ در اسلام با بهره‌گیری از دانش ارتباطات، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه امام صادق علیه السلام.

زورق، محمدحسن‌ (1390)، مبانی‌ تبلیغ، تهران‌: سروش.

سلاحی‌، عزیز، و تکیه، عباس‌ (1351)، تبلیغات‌ بازرگانی‌، تهران‌: مدرسه عالی بازرگانی.

شرف، عبدالعزیز (1999)، وسائل الاعلام و مشکلة الثقافة، قاهره: الهیئة المصریة العامة للکتاب.

طبرسی، فضل ‌بن حسن (1380)، مجمع البیان فى تفسیر القرآن، ترجمه حسین نوری، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات.

فاکر، محمد (1389)، مراحل انس با قرآن، قم: پژوهشکده تحقیقات اسلامی، زمزم هدایت‏.

فضل‌الله‌، سیدمحمدحسین‌‌ (1384)، گام‌هایی‌ در راه‌ تبلیغ‌، ترجمه عباس حاجیانی‌ دشتی‌، تهران‌: سازمان‌ تبلیغات‌ اسلامی، شرکت‌ چاپ‌ و نشر بین‌الملل.

کاتلر، فیلیپ و آرمسترانگ، گری (1379)، اصول بازاریابی، ترجمه علی پارسائیان، تهران: ظفر.

گیل، دیوید (1384)، الفبای ارتباطات، ترجمه رام‍ین کریمیان، مهران مهاجر و محمد نبوی تهران: وزرات‌ فرهنگ و ارشاد اسلامی، مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه‌ها.

محمدیان، محمود و پورغفاری، آزاده (1387)، «روش‌های تبلیغ در ادیان»، مدیریت بازاریابی و تبلیغات، سال 39، صص 52-59.

مرادی زنجانی، حسین، و لسانی‌، محمدعلی‌ (1385)، روش‌ تحقیق‌ موضوعی‌ در قرآن‌ کریم‌، زنجان‌: قلم‌ مهر.

مطهری‌، مرتضی‌ (1368)، مجموعه‌ آثار استاد شهید مطهری‌، تهران‌: صدرا.

مودودی، ابوالقاسم (1381)،‌ «آسیب‌شناسی مبلغین دینی پس از انقلاب اسلامی»، همبستگی،‌ مرداد 1381، شماره 15، ص 12.

واگو، استفان (1373)، درآمدی بر تئوری‌ها و مدل‌های تغییر اجتماعی، ترجمه احمد غروی‌زاد، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی.

 

Andreasen, A. R. (1995), Marketing Social Change, San Francisco: Jossey-Bass.

Argyris, C. (1989), Overcoming Organizational Defenses Heights, MA: Allyn & Bacon.

Kotler, P. (1973), The Elememts of Social Action. New York: John Wiley & Sons.

Kotler, P., Roberto, N., & Lee, N. (2002), Social Marketing: Improving the Quality of Life, Thousad Oaks, CA: Sage Publications Inc.

Roger, M. (1998), Changing the Mind of the Corporation, Dartmouth College: Public Affairs Centar.

Seymour, H. F. (1981), The Marketing of Ideas and Social Issues, Washington D.C.: Holt Reinhart.