رویکرد چندسطحی و کاربرد آن در نظریه‌پردازی سازمان

نویسندگان

1 استاد دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

نظریه‌پردازان سازمانی از دیرباز با طرح نظریه‌های کاربردی و نظری به دنبال حل مسائل سازمانی و بسط و توسعه دانش سازمانی هستند. رویکرد متعارف نظریه‌پردازی، پدیده‌های سازمانی را یا در سطح خرد (نظریه‌های رفتاری OB) و یا در سطح کلان (نظریه‌های سازمانی OT) بررسی می‌‌کند و قادر نیست تأثیر بالا به پایین و پایین به بالای پدیده‌ها را مورد توجه قرار دهد. رویکرد چندسطحی به‌عنوان یک پارادایم و روش نوظهور قادر است پدیده‌های سازمانی را چندسطحی دیده و همزمان تأثیر پدیده مورد مطالعه را در سطح بالاتر و تأثیر عوامل سطح بالاتر را در پدیده مورد مطالعه تحلیل کند. نظریه‌پردازی چندسطحی با تعیین نوع ساخت یا ساخت‌های پدیده مورد مطالعه شروع می‌شود و بعد از تعیین نوع رابطه میان ساخت‌ها در قالب مدل چندسطحی، نوبت به تعیین روش نمونه‌گیری و طرح تحلیل می‌رسد. این مقاله از طریق مطالعات اسنادی، روش نظریه‌پردازی چندسطحی را شناسایی کرده و در قالب یک الگو فرایندی کاربردی ارائه کرده‌ است. برای تبیین دقیق‌تر این رویکرد، قبل از پرداختن به فرایند نظریه‌پردازی چندسطحی، چیستی و چرایی آن در قالب مفهوم، مبانی معرفت‌شناختی و اصول نظریه‌پردازی ارائه می‌شود.

کلیدواژه‌ها


آذر، عادل (1379)، تحقیق در عملیات، تهران: موسسۀ نشر علوم نوین.

امیری، مجتبی (1383)، «طراحی و تبیین مدل مفهومی زیرساخت‌های بنیادین و مبانی فلسفی تئوری‌های مدیریت»، رسالۀ دکتری دانشکدۀ مدیریت دانشگاه تهران.

دانایی‌فرد، حسن؛ الوانی، سیدمهدی و آذر، عادل (1383)، روش‌شناسی پژوهش کمی در مدیریت: رویکردی جامع، تهران: انتشارات صفار.

رضاییان، علی (1385)، تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم، تهران: سمت.

 

Blauberg, I. V.; Sadorsky V. N. & Yudin, E. G. (1977), Systems Theory: Philosiphical and Methodological Problems, Moscow: Progress Publishers.

Bliese, Paul D., Chan, David & Plahart, Robert E. (2007), Multilevel Methods: Future Directions in Measurement, Longitudinal Analysis and Non Normal Outcomes, Organizational Research Methods, Sage Publication.

Bryman, Alan, & Bell, Emma (2007), Business Research Methods. OxfordUniversity Press, 2th Ed.

Hatch, Mary Jo (1997), Organization Theory, OxfordUniversity Press.

Kerr, Steven (1979), Organizational Behavior, Grid Pub.

Klein, Katherine J. & Kozlowski, Steve W. J. (2000a), “From Micro to Meso: Critical Steps in Conceptualizing and Conducting Multilevel Research”. Organizational Research Methods, Vol. 3, No. 3, July, Sage Publications, Inc.

Id. (2000b), Multilevel Theory, Research, and Methods in Organizations: Foundations, Extensions, and New Directions (SIOP Frontiers Series), San Francisco, CA: Jossey- Bass.

Klein, Katherine J., Dansereau, Fered & Hall, Rosalie J. (1994), “Levels Issues in Theory Development, Data Collection and Analysis”, Academy of Management Review, Vol. 19, No. 2.

Luthans, Fred (2005), Organizational Behavior, Mc Graw-Hill Irwin, 10th ed.

Miner, John B. (2002), Organizational Behavior: Foundation, theories & Analyses, Oxford University Press US.

Oakes, J. Michael & Kaufman, Jay S. (2000), “Methods in Social Epidemiology”.

Webster Dictionary at: www. merriam-webster. com/dictionary/paradigm

Zaccarin, Susanna & Rivellini, Giulia (2002), Multilevel Analysis in Social Research: an Application of a Cross-classified Model, Statistical Methods & Applications, Springer- Verlag.