معیارهای انتخاب و انتصاب مدیران با رویکرد شایسته‌گزینی در نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه امام صادق (ع)، واحد خواهران

2 کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی

چکیده

انتخاب و انتصاب مسئولین رده‌های مختلف اداری و اجرایی، یکی از مسایل مهم و ضروری و از وظایف خطیر حکومت اسلامی است؛ چرا که مهم‌ترین عامل دوام یک نظام و حکومت، فرزانگی و شایستگی مسئولین و کارگزاران آن نظام می‌باشد. اگر مدیران شایسته و تربیت یافته در رأس سازمان‌ها قرارگیرند، کیفیت فعالیت‌های سازمانی به طور فزاینده‌ای بهبود خواهد یافت. زیرا مدیریت شایسته، محور اصلی توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ملت‌ها به شمار می‌آید. بنابراین انتخاب و انتصاب افراد در رده‌های مختلف سازمانی باید بر اساس معیارها و ملاک‌هایی باشد تا افراد شایسته جهت تصدی پست‌های سازمانی انتخاب و به‌کار گمارده شوند. در پژوهش حاضر سعی بر این شده تا ضمن روشن ساختن مفهوم شایستگی و فرآیند شایسته‌سالاری، با استفاده از روش تحلیل محتوا به بررسی معیارهای انتخاب و انتصاب مدیران شایسته با عنایت به کلام گهربار مولای متقیان در کتاب ارزشمند نهج‌البلاغه پرداخته شود که معیارهای انتخاب و انتصاب مدیران در این پژوهش شامل معیارهای ایدئولوژیکی، معیارهای زمینه‌ساز و معیارهای تخصصی بوده که ریشه در جهان بینی اسلامی دارند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Critera for Selecting and Appointing Managers Based on the Assumption of Merit as Stated by Nahjolbalagheh

نویسندگان [English]

  • Zohreh Mousazadeh 1
  • Maryam Adli 2
چکیده [English]

One of the most important and essential matters and duties of Islamic government is to select and appoint directors in different executive and administrative levels because the most important factor in the continuance of a regime is wisdom and competence of its managers. With educated and meritorious managers at the head of organizations, the quality of their activities would be increased. Because competent managers are the main part in economical, social and cultural developments, selection and appointment of people at different levels of organizations should be based on some criteria so that the most suitable persons are chosen and do organizational duties.
This project has tried to make clear the meaning of merit, and study the criteria of selecting and appointing competent managers based on the eloquent words of Imam Ali (peace be upon him) in Nahjolbalagheh by using content analysis methods. These criteria include ideological criteria, groundwork criteria and specialized criteria which are originated from Islamic world view.

کلیدواژه‌ها [English]

  • selection
  • appoint
  • merit
  • meritocracy
  • Nahjolbalagheh
  • managers

القران الکریم.

 آمدی، عبدالواحدبن محمد‌(بی تا)، تصنیف غررالحکم و دررالکلم، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.

 ابراهیمی، حسین‌(1384)،نگاهی نو به سیری در نهج‌البلاغه، تهران: نینوا.

ابوالمعالی الحسینی، خدیجه‌(1383)،  مقدمه‌ای بر پژوهش تحلیل محتوی، تهران:دانشگاه آزاد اسلامی .

ابیلی، خدایار‌(1384)، «ضرورت بحث درباره توسعه شایسته‌سالاری در سازمان ها»، مجموعه مقالات اولین همایش توسعه شایسته‌سالاری در سازمان‌ها، تهران‌: شیوه.

 ارفع، کاظم‌(1376)، اخلاق در نهج‌البلاغه(‌محاسن اخلاق)، تهران: مؤسسه تحقیقاتی و انتشاراتی فیض‌کاشانی‌.

 ارفع، کاظم‌(1376)، اخلاق در نهج‌البلاغه(بنیادهای اخلاقی)، تهران: مؤسسه تحقیقاتی و انتشاراتی فیض‌کاشانی.

انصاری رنانی، قاسم، طباطبایی، احمد‌(1385)، «شایسته‌سالاری و توسعه شایستگی در چشم انداز برنامه توسعه»، مجموعه مقالات اولین همایش توسعه شایسته‌سالاری در سازمان‌ها، تهران: شیوه.

 ایمانی، حسین‌(1385)،  بر کرانه کلام علی‌(ع)، قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم‌، مؤسسه بوستان کتاب.

 باتمانی، فردین، ستاری، صدرالدین(1385)، «زیر ساخت‌های لازم برای استقرار نظام شایسته‌سالاری در سازمان‌»، مجموعه مقالات اولین همایش توسعه شایسته‌سالاری در سازمان‌ها، تهران‌: شیوه.

بیان، حسام الدین‌(1373)، آیین مدیریت، تهران: مرکز انتشارات مدیریت دولتی‌.

تجاسب، کامیاب‌(1385)، «جایگاه شایسته‌سالاری در اندیشه دینی و نحوه استفاده از منابع قدرت در بین مدیران شایسته و نالایق»، مجموعه مقالات اولین همایش توسعه شایسته‌سالاری در سازمان‌ها، تهران‌: شیوه.

تصدیقی، محمد علی(1385)، « موانع توسعه شایسته‌سالاری در سازمان‌های دولتی ایران و راهکارهای آن»، مجموعه مقالات اولین همایش توسعه شایسته‌سالاری در سازمان‌ها، تهران‌: شیوه.

حسینی، محمود‌(بی تا)، مبانی سرپرستی و رفتار سازمانی، مؤسسه اسلامی ابجد.

حیدرپور، حسین‌(1385)، «پیشینه فرهنگ شایسته‌سالاری: دیدگاه‌ها و شاخص‌ها»،مجموعه مقالات اولین همایش توسعه شایسته‌سالاری در سازمان‌ها، تهران: شیوه.

خسروی، محمود‌(1378)، ملاک‌های انتخاب و انتصاب در مدیریت اسلامی با تأکید بر نهج‌البلاغه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه امام صادق(ع)، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت به راهنمایی علی اکبر افجه.

 خنیفر، حسین(1380)، ارائه مدل کاربردی در مدیریت آموزش و پرورش کشور با الهام از آراء مدیریتی حضرت امام علی (ع)، رساله دکتری مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی‌، واحد علوم و تحقیقات.

رمضانی، رضا(1378)، «نظام شایسته‌سالاری در مدیریت کشور»، سازمان امور اداری و استخدامی کشور معاونت توسعه و منابع انسانی(توسعه مدیریت و سرمایه انسانی).

ذاکری، علی اکبر‌(بی تا)، سیمای کارگزاران علی بن ابی طالب، قم: انتشارات تبلیغات اسلامی.

سرمدی‌، محمدرضا‌(1381)، مدیریت اسلامی، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.

علامه مجلسی(1364)، بحارالانوار، ترجمه علی دوانی، تهران: انتشارات دارالکتب السلامیه.

غفاریان، وفا(1379)، شایستگی‌های مدیریتی، تهران: انتشارات سازمان مدیریت صنعتی.

فیض‌الاسلام، علی نقی(1374)، ترجمه و شرح نهج‌البلاغه، تهران: انتشارات فیض‌الاسلام.

کاظمی، بابک(1380)، مدیریت امور کارکنان(اداره امور استخدامی و منابع انسانی با نگرش کاربردی به بخش دولتی در ایران)، مرکز آموزش مدیریت دولتی.

 لنکرانی، فاضل(1379)، آیین کشورداری از دیدگاه امام علی‌(ع)، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

مفید، محمد بن نعمان‌(بی تا)، الجمل، مکتبه الدواری.

معاونت امور مدیریت و منابع انسانی(دفتر بهبود مدیریت و ارزیابی عملکرد)(1382)، انتخاب و انتصاب و تغییر مدیران.

مصباح، محمد تقی(1369)، آموزش عقاید، تهران: انتشارات تبلیغات اسلامی.

نجاری، رضا(1385)، مبانی مدیریت اسلامی، تهران:دانشگاه پیام نور.

آقاجانی‌، آرش(1386تبیین ویژگی‌های مدیران از دیدگاه حضرت علی‌(ع) در نهج‌البلاغه.

ابوالعلایی، بهزاد و دیگران(1384)، « شایسته سالاری بسترساز حضور در عرصه جهانی»، ماهنامه تدبیر، ش 155.

احسانی، محمد‌(1385)، معیارهای گزینش کارگزاران در سیره سیاسی امام علی(ع).

شجایی، علیرضا (1384)، کانون‌هایارزیابی،ابزاریقدرتمندبرایتحققشایسته سالاری.

قربان پناه ،جاوید(1378)، نظام شایستهسالار.

میمنه جهرمی، حیدر علی‌(1378)، عنوان حکومت علوی، الگوی حکومت مهدوی.

http:// www.farsnews.com/newstext.

http://www.imi.ir/tadbir/tadbir-155/board-155/1.a

http:// www.fasiamekothar.com/no10

http://www.tpo.ycmoc.com

http://www.articles.ir/article2336.aspx

http://www.hawzah.net/hawzah/magazines