تجزیه و تحلیل سیستمی فرآیند پرورش منابع انسانی در مسجد؛ مطالعۀ موردی: علل پویایی و حیات مسجد صنعتگران مشهد

نویسندگان

1 استادیار دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق علیه السلام

2 کارشناسی ارشد معارف اسلامی و مدیریت صنعتی دانشگاه امام صادق (ع)

چکیده

در این مقاله با رویکردی متفاوت از آنچه پیش از این به مسجد نگریسته می‌شده است، نظام مدیریت عملکرد یک مسجد موفق در یکی از شهرهای مذهبی ایران بررسی می‌گردد. مسجد مورد مطالعه در این تحقیق، مسجد صنعتگران مشهد است که در آن افراد با تکیه بر فرآیندها و اهداف اسلامی پرورش می‌یابند. هدف این تحقیق بررسی فرضیة خود مبتنی بر علل توفیق مسجد در مورد خاص مسجد صنعتگران است؛ یعنی فرضیه این مقاله در ابتدا بیان می‌کند به منظور استقرار مسجد در یکی از جایگاه‌های اصلی خویش (که همان پرورش اعضای جامعة اسلامی است)، باید به دقت شئون مسجد بر طبق تدابیر الهی اجرا گردد و این مهم‌ترین و شاید تنها کلید موفقیت باشد. سپس بر این اساس یک مدل مفهومی (مدل سیستمی فرآیند احیای مسجد) ارائه می‌شود و در قسمت دوم مقاله، عملکرد و دستاورد‌های یک مسجد مطابق با فرضیة مطرح‌شده در مقاله مطالعه می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Systematic Analysis of the Process of Training Human Resources in the Mosques: Case Study of the Reasons of Dynamism and Liveliness of San’atgaran Mosque in Mashhad

نویسندگان [English]

  • Mohammadhadi Homayoun 1
  • Ali Abdollahi Neysiani 2
چکیده [English]

This article has a different point of view toward mosque, and in a case study we work on the function of management system of a successful mosque in a religious city of Iran. The studied mosque is San’atgaran mosque in Mashhad in which people are trained according to Islamic processes and purposes. The aim of this article is to analyze our hypothesis on the reasons of success in this mosque. The hypothesis firstly states that we have to respect mosque according to divine rules to maintain its basic position (which is training people of Islamic society). This is the most prominent and probably the only way to success. Afterward, we offer a meaning model (systemic model of the process of reviving the mosque). Secondly, we study the function and results of a mosque according to the propounded hypothesis in the article. Finally, the hypothesis of this study, which is “the necessity of relying on Islamic traditions of mosque for its revival”, is confirmed in the case of San’atgaran mosque. The applied research method in part one is the survey method by studying religious and historical documents and books. In part two, case study method is applied, and data is gathered through direct interview and observation (the researcher as a non-interfering player).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Mosque
  • dynamism of mosque
  • quran
  • training system
  • training human resources
  • system
  • San’atgaran mosque

قرآن کریم.

ابن‌هشام (1375)، سیرة النبی(ص)، سید هاشم رسولی، تهران: کتابچی.

بخاری، محمد بن اسماعیل (1401ق)، صحیح بخاری. بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.

رضاییان، علی (1380)،تجزیه و تحلیل و طرّاحی سیستم، تهران: سمت.

حر عاملی، محمد بن حسن (1409ق)، وسائل الشیعه، قم: موسسه آل البیت لاحیاء التراث.

شیخ طوسی، ابوجعفر محمد (1365ش)،تهذیب الاحکام، تهران: دار الکتب الاسلامیه.

علوی، سید علی (بی‌تا)، «مفهوم‌شناسی پرورش منابع انسانی و اهرم‌های نهادینه‌سازی آن»، مقالة منتشرنشده.

کلینی، محمد بن یعقوب (1365ش)،الکافی، تهران: دار الکتب الاسلامیه.

مجلسی، علامه محمدباقر (1404ق)،بحار الانوار، لبنان: موسسه الوفاء بیروت.

محدث نوری، میرزا حسین (1498ق)، مستدرک الوسائل، قم: موسسه آل البیت لاحیاء التراث.

مسعودی، علی بن حسین (1374)، مروج الذهب و معادن الجوهر، ابوالقاسم پاینده، تهران: علمی و فرهنگی.

مسلم بن حجاج (1347ق)،صحیح مسلم، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی.

 

Boulding, Kenneth E. (April 1956), "General System Theory- The Skeleton of Science",Management Science, Vol.2, No.3.

Dooley, L. M. (2002), "Case Study Research and Theory Building", Advances in Developing Human Resources, 4 (3).

 Eisenhardt, K. M. (1989), Building Theories from Case Study Research, Academy of Management Review, 14(4).

 Ellinger, A., Watkins, K. E., & Marsick, V. J. (2005), Case Study Research Methods, In R. A. Swanson & E. F. Holton, III (Eds.), Research in Organizations: Foundations and Methods of Inquiry, San Francisco: Berrett-Koehler.

 Yin, R. K. (2003), Case Study Research: Design and Methods (Applied Social Research Methods) (3rd ed.), Thousand Oaks, CA: Sage.