Recognizing and Ranking Islamic Financial Instruments (SUKUK)

Document Type : Research Paper

Authors

1 Associate professor of Islamic Economics Group, Islamic Research Institute for Culture and Thought

2 Graduate of Master of Islamic Education and Financial Management, Imam Sadiq University

3 M.A. of Islamic Studies and Financial Management, Faculty of Islamic Studies and Management, Imam Sadiq University, Tehran

Abstract

Policy makers and programmers of Islamic financial markets try to use basic Islamic contracts for designing and creating new Islamic financial instruments and replace them with conventional instruments, so investors try to assess these new instruments in every respect. One of the most important sides of these new Islamic instruments is their risks. In this regard this essay is seeking to define the common and specific risks of Islamic financial instruments through the method of Delphi, and then in the next part it has ranked those risks by using the method of AHP. Statistics shows that the most common Islamic instruments are: Musharakah, Ijarah, Mudharabah, Istisna’, Murabaha, Salam, and diminishing Musharakah. The method of Delphi clarified that the most important risks are: market risk, inflation risk, liquidity risk, operational risk, shari’ah risk, and default and credit risk. Afterwards the AHP method showed that the highest and lowest risks of that instrument are as follows: the highest and lowest credit risk exists in the Salam and diminishing Musharakah, the highest and lowest market risk exists in the Mudharabah and Murabaha, the highest and lowest liquidity risk exists in the Salam and Murabaha, the highest and lowest default risk exists in the Salam and Musharakah, the highest and lowest inflation risk exists in the Murabaha and diminishing Musharakah, the highest and lowest operational risk exists in the diminishing Musharakah and Murabaha, and the highest and lowest shari’ah risk exists in the Salam and Ijarah. This essay is important for two kinds of people: first of all financial investors and second for the ones who try to design and issue new Islamic financial instruments.

Keywords

آدامز، نظیف؛ توماس، عبدالقادر (1388)، صکوک، الگوهای ساختاربندی، انتشار و سرمایه‌گذاری، ترجمه ناصر شاهباز و مجید پیره، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
آذر، عادل (1383)، آمار و کاربرد آن در مدیریت، تحلیل آماری، تهران: سمت.
ابوالحسنی، اصغر؛ حسنی مقدم، رفیع (1387)، «بررسی انواع ریسک و روش‌های مدیریت آن در نظام بانکداری بدون ربای ایران»، اقتصاد اسلامی، سال هشتم، شماره 30، صص 8-25.
ارسلان طریق، علی (1387)، مدیریت ریسک‌های مالی ساختارهای صکوک، ترجمه مصطفی زه‌تابیان و علی سعیدی، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
اسلامی بیدگلی، غلام‌رضا؛ فاضلیان، سید محسن (1384)، «معرفی روش‌های تأمین مالی اسلامی مسکن»، فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق (ع)، شماره 25، صص 15-33.
اکبریان، رضا؛ دیانتی، محمدحسین (1385)، «مدیریت ریسک در بانکداری بدون ربا»، اقتصاد اسلامی، سال ششم، شماره 24، صص 2-21.
البدوی، امیر؛ قرائی، رودابه (1388)، «کاربرد روش دلفی برای استخراج عوامل کیفی ریسک و استفاده از آن در تعیین رتبه ریسک کیفی گیرندگان: مورد کاوی بانک کار آفرین»، مدیریت بازرگانی، سال اول، شماره 2، صص 17-35.
الهی، مهدی (1386)، اولویت‌بندی ریسک‌های راهبردی در بانکداری ایران با توجه به بانک‌های خصوصی و خارجی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع).
بری‌گام، اوجین. اف؛ سی گاپنسکی، لوئیس و آردی وز، فلیپ (1384)، مدیریت مالی میانه، ترجمه علی پارسائیان، تهران: ترمه.
پژوهشکده پولی و بانکی (1385)، صکوک، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی.
جواهری، حسن محمدتقی (1408)، الربا فقهیاً و اقتصادیاً، بیروت: دار المرتضی.
حلی، جعفر بن حسن (محقق حلی) (1403)، شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام، بیروت: دار الاضواء.
راعی، رضا؛ سعیدی، علی (1383)، مبانی مهندسی مالی و مدیریت ریسک، تهران: سمت.
سازمان بورس و اوراق بهادار (1386)، ضوابط ابزار مالی اوراق اجاره، تهران: سازمان بورس و اوراق بهادار.
ساندارجان، وی. و اریکو، لوکا (1381)، «جایگاه ابزارهای سرمایه‌گذاری و مؤسسات اسلامی در نظام مالی اسلامی در نظام بین‌المللی در مدیریت ریسک و چالش‌های موجود» در مجموعه مقالات سیزدهمین همایش بانکداری اسلامی (صص 55-71)، تهران: مؤسسه عالی بانکداری ایران.
سروش، ابوذر (1386)، «بررسی اوراق صکوک اجاره»، بورس، سال دهم، شماره 65، صص 14-32.
شیرانی، علیرضا (1386)، «شناسایی زیرساخت‌های توسعه بازارهای مالی و عوامل کلیدی موفقیت در صنعت بانکداری اسلامی» در مجموعه مقالات هجدهمین همایش بانکداری اسلامی (صص 47-63)، تهران: م‌سسه عالی آموزش بانکداری ایران.
طوسی، محمد بن حسن (شیخ طوسی) (1387)، المبسوط فی فقه الامامیة، تهران: المکتبة المرتضویة لاحیاء الاثار الجعفریة.
عقیلی کرمانی، پرویز (1376)، «بررسی انواع اوراق مشارکت» در مجموعه مقالات هشتمین همایش بانکداری اسلامی (صص 3-21)، تهران: مؤسسه بانکداری ایران.
فتحی، سعید (1385)، «ریسک مالی، شاخص‌سازی و اندازه‌گیری»، تدبیر، سال هفدهم، شماره 168، صص 11-26.
فراهانی‌فرد، سعید (1388)، «صکوک سلف، ابزاری مناسب برای تأمین مالی و پوشش ریسک»، اقتصاد اسلامی، سال دهم، شماره 33، صص 74-93.
کدخدایی، حسین (1379)، «پدیده ریسک در بانکداری اسلامی» در مجموعه مقالات سیزدهمین همایش بانکداری اسلامی (صص 61-78)، تهران: مؤسسه عالی بانکداری ایران.
مجتهد، احمد؛ حسن‌زاده، علی (1384)، پول و بانکداری و نهادهای مالی، تهران: پژوهشکده پولی و بانکی.
مشایخی، علی‌نقی؛ فرهنگی، علی‌اکبر؛ مومنی، منصور و علی‌دوستی، سیروس (1384)، «بررسی عوامل کلیدی مؤثر بر کاربرد فناوری اطلاعات در سازمان‌های دولتی ایران: کاربرد روش دلفی»، مدرس علوم انسانی، سال نهم، شماره 3 (پیاپی 42)، صص 16-32.
معصومی‌نیا، غلام‌علی (1388)، «بررسی فقهی و اقتصادی ابزار تأمین مالی مشارکت کاهنده»، اقتصاد اسلامی، سال دهم، شماره 35، صص 9-27.
موسوی بیوکی، محمدمهدی (1387)، بررسی تطبیقی مشتقات اعتباری با فقه امامیه با هدف مدیریت ریسک اعتباری در بانکداری اسلامی، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق (ع).
موسویان، سید عباس (1386)، ابزارهای مالی اسلامی (صکوک)، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
همو (1388)، «صکوک مرابحه، ابزار مالی مناسب برای بازار پول و سرمایه اسلامی»، جستارهای اقتصادی، سال ششم، شماره 11، صص 21-36.
میرمطهری، سید احمد (1381)، «داد و ستد دست دوم اوراق مشارکت» در مجموعه مقالات سیزدهمین همایش بانکداری اسلامی (صص 72-89)، تهران: مؤسسه بانکداری ایران.
مهدوی نجم‌آبادی، سید حسین (1381)، «تفاوت اساسی توزیع ریسک در دو نظام بانکداری اسلامی سنتی» در مجموعه مقالات سیزدهمین همایش بانکداری اسلامی (صص 53-71)، تهران: مؤسسه عالی بانکداری ایران.
نظرپور، محمدنقی (1384)، «اوراق بهادار استصناع ابزاری برای سیاست پولی»، اقتصاد اسلامی، سال پنجم، شماره 20، صص 10-24.
Ardiansyah, M. (2009), Default risk in Islamic equity return, Kuala Lumpur: International Islamic university of Malaysia.
Greening, H. & Bratanovic, S. (2008), Managing Banking Risk, Mumbai: Jaico Publishing House.
Husain, A. (2002), “Sukuk vs. Eurobonds: Is there a difference in value-at-risk?”, International monetary fund, IMF, Vol. 1, No. 3, pp. 20-35.
Jabeen, Z. (2007), “Sukuk: Principles, Structure and Developments”, International Journal of Islamic Finance Services, Vol. 1, No. 3, pp. 73-96.
Khan, T. & Ahmed, H. (2001), Risk Management, An Analysis in Islamic Financial Industry, Jeddah: Islamic Research and Training Institute (IRTI).
Obaidullah, M. (2002), “Islamic Risk Management: Towards Greater Ethics and Efficiency”, International Journal of Islamic Finance Services, Vol. 4, No. 3, pp. 45-64.
Id. (2005), Islamic Financial Services, Jaddah: King Abdulaziz.
Parker, G. & Beaver, W. (1995), Risk management: problems & solutions, New York: McGraw-Hill.
International Islamic Financial Market, (2010), www.IIFM.com
Islamic Research and Training Institute, (2010), www.scribd.com
Popescu, D. (2009), Market Risk Assessment of a Bank, Methods and Measurements, Bucharest: Bucharest Academy of Economic Studies.
Powell, C. (2003), “The Delphi technique: Myths and realities”, Methodological Issues in Nursing Research, Vol. 1, No. 4, pp. 41-68.
Standard & poors. (2010), Islamic Finance outlook 2010, NY York: McGraw Companies, www.standardandpoors.com
Volume 7, Issue 1 - Serial Number 1
September 2013
Pages 187-212
  • Receive Date: 28 September 2013
  • Accept Date: 28 September 2013
  • First Publish Date: 28 September 2013